آرتروز شانه چیست و چگونه درمان می‌شود؟

درمان غیرجراحی آرتروز شانه (محافظه‌کارانه)

این روش‌ها در مراحل اولیه تا متوسط بیماری بیشترین تأثیر را دارند و هدف آن‌ها کاهش درد، حفظ حرکت و جلوگیری از پیشرفت بیماری است.

1. فیزیوتراپی تخصصی

• کاهش درد: حرکات نرم و کشش‌های کنترل‌شده باعث کاهش فشار روی مفصل و تحریک جریان خون می‌شوند.

• افزایش دامنه حرکتی: تمرین‌های مخصوص مفصل شانه از جمله حرکات چرخشی و بالابردن دست‌ها کمک می‌کنند تا مفصل خشک نشود.

• تقویت عضلات اطراف شانه: عضلات روتاتور کاف و دلتوئید ضعیف می‌شوند؛ تقویت آن‌ها مفصل را پایدار می‌کند و فشار روی غضروف را کاهش می‌دهد.

• اصلاح الگوی حرکتی: تمرینات درست حرکت دادن شانه و جلوگیری از حرکات نادرست که باعث فشار روی مفصل می‌شوند.

• برنامه اختصاصی: در کلینیک فیزیوتراپی رادان برنامه درمانی بر اساس شدت آرتروز، سن، وزن و شرایط فیزیکی بیمار طراحی می‌شود تا اثربخشی به حداکثر برسد.

2. دارودرمانی

• NSAIDs (داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی): کاهش درد و التهاب مفصل.

• داروهای تعدیل‌کننده بیماری: در موارد خاص که التهاب مزمن شدید باشد، برای کنترل پیشرفت آسیب.

• ملاحظات: مصرف طولانی NSAIDs ممکن است باعث عوارض گوارشی و کلیوی شود؛ بنابراین همیشه تحت نظر پزشک باید باشند.

3. تزریقات مفصلی

• کورتون: کاهش التهاب و درد کوتاه‌مدت، مؤثر در مرحله حاد درد.

• هیالورونیک اسید: روان‌کننده مفصل، کاهش اصطکاک و بهبود حرکت.

• PRP (پلاسمای غنی از پلاکت): تحریک ترمیم بافت‌ها و کاهش التهاب مزمن.

• اوزون تراپی: در برخی پروتکل‌ها برای کاهش التهاب و درد مفصل استفاده می‌شود.

• ملاحظات: تزریقات اثر موقتی دارند و معمولاً ترکیبی با فیزیوتراپی تجویز می‌شوند.

4. اصلاح سبک زندگی

• کاهش وزن: فشار کمتری روی مفاصل و به ویژه شانه وارد می‌شود.

• پرهیز از حرکات تکراری و سنگین: کاهش تحریک مفصل و التهاب.

• اصلاح ارگونومی محل کار: تنظیم ارتفاع میز و صندلی، فاصله مانیتور و تنظیم نحوه حمل اجسام برای کاهش فشار روی شانه.

درمان جراحی آرتروز شانه

زمانی که درمان‌های غیرجراحی کافی نباشند یا آسیب شدید باشد، جراحی مطرح می‌شود:

1. آرتروسکوپی شانه:

   • روش کم‌تهاجمی با دوربین کوچک، پاکسازی بافت‌های آسیب‌دیده و صاف کردن استخوان‌ها.

   • مناسب برای آرتروز خفیف تا متوسط و مشکلات مکانیکی خاص مثل خار استخوانی.

2. تعویض مفصل شانه (آرتروپلاستی):

   • جایگزینی مفصل آسیب‌دیده با پروتز مصنوعی.

   • کاهش درد شدید و بازگرداندن دامنه حرکتی.

   • در افراد با روتاتور کاف سالم بهترین نتیجه را دارد.

3. تعویض کامل معکوس شانه (Reverse Arthroplasty):

   • برای بیمارانی که روتاتور کافشان به شدت آسیب دیده یا پاره است.

   • جهت‌دهی مجدد نیروهای عضلانی برای بازگرداندن عملکرد شانه.

پس از جراحی:

• فیزیوتراپی حیاتی است؛ بدون تمرینات بازتوانی، بازگشت کامل دامنه حرکتی و قدرت عضلات ممکن نیست.

• دوره بازتوانی معمولاً ۳–۶ ماه طول می‌کشد و شامل تمرینات تدریجی و کنترل‌شده است.