پارگی روتاتورکاف شانه

درمان غیرجراحی (محافظه‌کارانه)

درمان غیرجراحی برای پارگی‌های جزئی، پارگی‌های مزمن با درد کم، یا بیمارانی که جراحی نمی‌خواهند مناسب است.

روش‌ها و نکات کلیدی:

1. استراحت نسبی شانه:

   • از حرکات شدید، بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت‌های بالای سر اجتناب شود.

   • اما استراحت کامل توصیه نمی‌شود چون بی‌حرکتی طولانی باعث سفتی و ضعف عضلات می‌شود.

2. فیزیوتراپی:

   • تمرینات کششی برای حفظ دامنه حرکت و جلوگیری از چسبندگی.

   • تمرینات تقویتی برای عضلات روتاتور کاف و عضلات ثبات‌دهنده شانه (مثل کتف و گردن).

   • تمرینات اصلاح الگوی حرکت شانه، مثل نحوه بلند کردن اجسام یا فعالیت‌های ورزشی.

3. داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs):

   • کاهش درد و التهاب کوتاه‌مدت.

   • باید با احتیاط مصرف شوند، خصوصاً در بیماران با مشکلات گوارشی یا کلیوی.

4. تزریق‌های موضعی:

   • کورتیکواستروئید: کاهش التهاب و درد فوری، اما استفاده مکرر محدود است.

   • PRP (Platelet Rich Plasma): تحریک ترمیم بافت، نتایج در مطالعات مختلف امیدوارکننده اما متغیر است.

5. یخ و گرما درمانی:

   • یخ: کاهش التهاب و تورم در فاز حاد.

   • گرما: شل کردن عضلات و بهبود جریان خون قبل از تمرینات کششی و تقویتی.

6. اصلاح فعالیت‌ها و آموزش حرکات صحیح:

   • جلوگیری از حرکات تکراری که فشار روی روتاتور کاف می‌آورد.

   • استفاده از وسایل کمکی در ورزش یا محیط کار.

7. روش‌های مکمل:

   • بیوفیدبک: بهبود کنترل عضلانی و کاهش درد.

   • اوزون‌تراپی: کاهش التهاب و کمک به ترمیم بافت در برخی بیماران.

مزیت‌ها: کاهش درد، بهبود عملکرد شانه، پیشگیری از پیشرفت پارگی.
محدودیت‌ها: در پارگی‌های کامل یا بزرگ، معمولاً کافی نیست و نیاز به جراحی وجود دارد.

درمان جراحی

جراحی زمانی ضرورت دارد که:

• درمان محافظه‌کارانه کافی نباشد،

• پارگی بزرگ یا کامل باشد،

• ضعف قابل توجه و محدودیت عملکرد شانه وجود داشته باشد.

روش‌ها و نکات:

1. آرتروسکوپی:

   • کم‌تهاجمی، برش‌های کوچک، دوربین و ابزار ویژه.

   • ترمیم تاندون و پاکسازی بافت ملتهب.

   • زمان بهبود کوتاه‌تر و درد کمتر نسبت به جراحی باز.

2. جراحی باز:

   • برش بزرگ‌تر برای دسترسی به پارگی‌های وسیع و پیچیده.

   • معمولاً در پارگی‌های قدیمی یا مزمن استفاده می‌شود.

3. پیوند یا بازسازی تاندون:

   • در پارگی‌های غیرقابل ترمیم، تاندون آسیب‌دیده با پیوند جایگزین می‌شود.

4. تعویض مفصل شانه (Reverse Shoulder Arthroplasty):

   • در موارد شدید با تحلیل مفصل، تخریب گسترده تاندون‌ها یا آرتروز شدید.

   • هدف بازگرداندن قدرت و عملکرد شانه.

عوارض جراحی: عفونت، محدودیت حرکت، شل شدن یا پارگی مجدد تاندون، درد مزمن، آسیب به عصب یا عروق اطراف.

توان‌بخشی بعد از جراحی

توان‌بخشی اصولی، کلید موفقیت درمان جراحی است.

1. فاز محافظت (۴–۶ هفته):

   • استفاده از اسلینگ برای حفاظت از شانه.

   • حرکات غیرفعال توسط فیزیوتراپیست برای جلوگیری از سفتی.

2. فاز بازیابی حرکت (۶–۱۲ هفته):

   • تمرینات دامنه حرکتی فعال و ملایم تقویتی.

   • شروع فعالیت‌های سبک روزمره تحت نظارت متخصص.

3. فاز تقویتی و عملکردی (۱۲ هفته به بعد):

   • تمرینات تقویت قدرت و استقامت عضلات شانه و کتف.

   • بازگشت تدریجی به ورزش یا فعالیت شغلی سنگین.

سه اصل موفقیت:

• رعایت محدودیت‌های حرکتی تجویز شده،

• افزایش تدریجی شدت تمرینات،

• شرکت منظم در جلسات فیزیوتراپی.

پیشگیری و مراقبت طولانی‌مدت

1. تقویت عضلات روتاتور کاف و کتف:

   • تمرینات کششی و مقاومتی منظم، حتی بعد از بهبود، برای جلوگیری از پارگی مجدد.

2. اصلاح سبک زندگی و فعالیت‌های روزمره:

   • پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین بالای سر، تمرینات نامناسب و حرکات تکراری شدید.

3. گرم کردن و کشش قبل از ورزش:

   • قبل از ورزش یا فعالیت سنگین، شانه و بازو را گرم و کشش دهید.

4. پایش منظم شانه:

   • بررسی درد، ضعف یا محدودیت حرکتی در مراحل اولیه برای درمان به موقع.