گلف البو - کلینیک فیزیوتراپی و توانبخشی رادان

گلف البو (آرنج گلف بازان) – علائم، درمان و پیشگیری

گلف البو یا آرنج گلف بازان (Golfer’s Elbow) نوعی التهاب تاندون است که در قسمت داخلی آرنج ایجاد می‌شود. این التهاب معمولاً در اپی کندیل داخلی (medial epicondyle) دیده می‌شود؛ همان برجستگی استخوانی در داخل آرنج که تاندون‌های عضلات ساعد به آن متصل می‌شوند. این عضلات باعث خم کردن مچ دست و انگشتان می‌شوند، بنابراین هر فعالیتی که مچ دست یا ساعد را خم کند یا بچرخاند، می‌تواند فشار روی این تاندون‌ها وارد کند.

به همین دلیل گلف البو را اپی کندیلیت داخلی هم می‌نامند. در مقابل، آرنج تنیس بازان یا تنیس البو التهاب تاندون‌های قسمت خارجی آرنج است و اکستنسورهای ساعد را درگیر می‌کند.

گلف البو در مقایسه با آرنج تنیس بازان

ویژگی گلف البو آرنج تنیس بازان
محل درد داخلی آرنج خارجی آرنج
علت اصلی حرکات خم‌کننده مچ و ساعد حرکات کششی مچ و ساعد
ورزش‌های مرتبط گلف، بولینگ، تنیس، کارهای دستی تنیس، پینگ‌پنگ، وزنه‌برداری
شیوع بیشتر در سنین 45–64، زنان کمی بیشتر شایع در ورزشکاران و افراد فعال

هر دو ناشی از حرکات تکراری هستند، اما محل و نوع تاندون آسیب‌دیده متفاوت است.

علائم گلف البو

1. درد و التهاب در ناحیه داخلی آرنج و ساعد

  • این درد معمولاً در اپی کندیل داخلی و تاندون‌های متصل به آن حس می‌شود.

  • درد ممکن است تدریجی شروع شود و با فعالیت‌های روزمره مثل بلند کردن یک لیوان یا باز کردن در بطری شدیدتر شود.

  • علت درد، پارگی‌های میکروسکوپی در تاندون‌ها و التهاب بافت اطراف آن‌ها است.

  • گاهی درد به سمت ساعد و مچ دست منتشر می‌شود و فعالیت‌هایی که باعث خم کردن مچ یا ساعد می‌شوند، ناراحتی ایجاد می‌کنند.


2. خشکی و کاهش انعطاف مفصل آرنج

  • التهاب و تورم باعث می‌شود حرکت آرنج سخت‌تر شود.

  • به مرور، عضلات و تاندون‌های اطراف مفصل کوتاه می‌شوند و دامنه حرکت کاهش می‌یابد.

  • این مشکل ممکن است باعث شود نتوانید دست را به طور کامل خم یا صاف کنید یا حرکات چرخشی مچ دست (مثلاً هنگام پیچاندن پیچ یا باز کردن در) با مشکل مواجه شود.


3. ضعف در دست و مچ و کاهش قدرت گرفتن اشیاء

  • تاندون‌های درگیر به عضلات ساعد متصل هستند که قدرت خم کردن مچ و انگشتان را تأمین می‌کنند.

  • التهاب و آسیب باعث می‌شود عضلات به خوبی کار نکنند و قدرت گرفتن اشیاء کاهش یابد.

  • به همین دلیل فعالیت‌های ساده مانند بلند کردن یک فنجان، تایپ کردن طولانی، یا ورزش‌های راکتی دشوارتر می‌شوند.


4. سوزن‌سوزن شدن یا بی‌حسی انگشتان

  • در برخی افراد، التهاب یا تورم می‌تواند عصب اولنار را تحت فشار قرار دهد.

  • این عصب حس انگشت‌های وسط و حلقه را منتقل می‌کند.

  • نتیجه فشار، مورمور، بی‌حسی یا سوزن‌سوزن شدن انگشتان است، به خصوص هنگام فعالیت یا فشار طولانی روی دست.


5. تورم و گرمای خفیف در ناحیه آسیب‌دیده

  • تورم ناشی از التهاب موضعی و تجمع مایع در اطراف تاندون‌ها است.

  • گرما و حساسیت به لمس نشان‌دهنده فعال بودن التهاب است.

  • این علامت معمولاً با استراحت و درمان‌های ضد التهاب کاهش می‌یابد، اما اگر نادیده گرفته شود، می‌تواند منجر به تشکیل بافت فیبروزی و کاهش انعطاف‌پذیری دائمی شود.

دلایل بروز گلف البو

1. حرکات تکراری

  • وقتی مچ دست یا ساعد به طور مکرر خم و صاف می‌شود، تاندون‌های متصل به اپی‌کندیل داخلی آرنج تحت فشار مداوم قرار می‌گیرند.

  • این فشار مداوم باعث ریز پارگی‌های میکروسکوپی در تاندون‌ها می‌شود که به مرور التهاب و درد ایجاد می‌کند.

  • مثال‌ها: ضربه‌های مکرر چوب گلف، پیچاندن پیچ با پیچ‌گوشتی، یا بلند کردن وزنه‌های سبک به دفعات زیاد.


2. تکنیک نادرست ورزش یا کار

  • اگر فرد زاویه یا قدرت حرکت را اشتباه به کار ببرد، بار اضافی روی تاندون‌ها و عضلات فلکسور ساعد می‌افتد.

  • در ورزش گلف، اشتباه در زاویه چرخش مچ یا آرنج هنگام ضربه زدن می‌تواند شدت فشار را چند برابر کند.

  • نتیجه این فشار اضافه: التهاب سریع‌تر و طولانی شدن دوره بهبودی.


3. عوامل شغلی

  • برخی مشاغل مثل نجاری، کار با ابزارهای دستی، تایپ طولانی یا کار با رایانه به صورت مداوم باعث فعالیت بیش از حد عضلات ساعد می‌شوند.

  • حتی اگر فشار کم باشد، تکرار مداوم باعث ساییدگی و پارگی جزئی تاندون‌ها و ایجاد گلف البو می‌شود.


4. عدم آمادگی جسمانی

  • گرم نکردن، کشش ناکافی یا ضعف عضلات ساعد قبل از فعالیت باعث می‌شود تاندون‌ها انعطاف‌پذیری کافی نداشته باشند.

  • عضلات سرد و تاندون‌های خشک در برابر فشار مقاومت کمتری دارند و احتمال آسیب و التهاب افزایش می‌یابد.

  • تمرینات آماده‌سازی شامل کشش ساعد و تقویت عضلات فلکسور و اکستنسور است.


5. عوامل محیطی و جسمانی

  • سن بالای 40 سال: خاصیت کشسانی تاندون‌ها کاهش می‌یابد و آسیب‌پذیری افزایش می‌یابد.

  • چاقی: افزایش وزن باعث فشار بیشتر روی عضلات و تاندون‌ها می‌شود.

  • استعمال دخانیات: کاهش جریان خون و مواد مغذی به تاندون‌ها، روند ترمیم را کند می‌کند.

  • بیماری‌های مزمن مثل آرتریت روماتوئید: التهاب سیستمیک و ضعیف شدن بافت‌ها، احتمال آسیب موضعی را بیشتر می‌کند.

گلف البو - کلینیک فیزیوتراپی و توانبخشی رادان

تشخیص گلف البو

۱. معاینه بالینی (Physical Examination)

  • پزشک ابتدا سابقه درد و فعالیت‌های تکراری را می‌گیرد: نوع ورزش یا کار، مدت درد، شروع ناگهانی یا تدریجی.

  • معاینه فیزیکی آرنج شامل لمس اپی‌کندیل داخلی، بررسی حساسیت و درد هنگام فشار مستقیم یا خم و راست کردن ساعد است.

  • تست‌های اختصاصی:

    • Tinel Sign: ضربه ملایم روی مسیر عصب اولنار برای بررسی تحریک یا سوزش.

    • Resisted Wrist Flexion: بیمار مچ خود را خم می‌کند و پزشک مقاومت ایجاد می‌کند تا درد اپی‌کندیل داخلی تشخیص داده شود.

این مرحله بسیار مهم است، زیرا علائم گلف البو می‌تواند شبیه سایر مشکلات آرنج باشد، مثل نوروپاتی عصب اولنار یا آرنج تنیس‌بازان (lateral epicondylitis).


۲. تصویربرداری (Imaging)

الف) رادیوگرافی (X-ray)

  • برای رد شکستگی یا خار استخوانی.

  • نمی‌تواند التهاب تاندون‌ها را نشان دهد اما کمک می‌کند تا سایر علل درد آرنج حذف شوند.

ب) سونوگرافی (Ultrasound)

  • بافت نرم، عضلات و تاندون‌ها را نمایش می‌دهد.

  • می‌تواند تورم، پارگی جزئی یا ضخیم شدن تاندون‌ها را تشخیص دهد.

  • مزیت: بدون تابش و سریع است و امکان مشاهده حرکت تاندون حین فعالیت وجود دارد.

ج) MRI

  • دقیق‌ترین روش برای بررسی آسیب تاندون و عضلات.

  • نشان می‌دهد که آیا پارگی کامل، التهاب مزمن یا ضایعه استخوانی وجود دارد یا خیر.

  • معمولاً در موارد مقاوم به درمان یا شک به آسیب شدید استفاده می‌شود.


۳. تست‌های عصب و عضله (EMG / Nerve Conduction Study)

  • اگر پزشک شک کند که درد ناشی از فشرده شدن عصب اولنار است، EMG انجام می‌شود.

  • این تست فعالیت الکتریکی عضله و سرعت هدایت عصب را اندازه می‌گیرد.

  • کمک می‌کند گلف البو را از نوروپاتی عصب اولنار یا سندروم تونل کوبیتال تمایز دهد.


۴. تشخیص افتراقی (Differential Diagnosis)

  • اهمیت دارد چون علائم گلف البو شبیه سایر مشکلات است:

    • سندروم تونل کوبیتال: بی‌حسی و گزگز انگشتان کوچک و حلقه.

    • آرنج تنیس‌بازان: درد در اپی‌کندیل خارجی، نه داخلی.

    • آرتریت یا التهاب مفصلی: درد همراه با تورم مفصل.

پیشگیری از گلف البو

۱. تقویت عضلات ساعد

  • عضلات فلکسورهای مچ و انگشتان و عضلات ساعد داخلی بیشترین فشار را هنگام تاب دادن چوب گلف یا حرکات تکراری دارند.

  • تمرینات پیشنهادی:

    • وزنه سبک: دمبل 1–2 کیلو یا وزنه مخصوص ساعد، 2–3 ست، 10–15 تکرار.

    • توپ فشاری: فشار دادن توپ نرم چند بار در روز برای تقویت عضلات دست و ساعد.

  • مزیت: عضلات قوی‌تر، فشار روی تاندون اپی‌کندیل داخلی کاهش می‌یابد و خطر التهاب یا پارگی کم می‌شود.


۲. حرکات کششی قبل از ورزش

  • گرم کردن و کشش قبل از هر فعالیت شدید، باعث افزایش جریان خون و انعطاف تاندون‌ها می‌شود.

  • تمرینات نمونه:

    • کشش ساعد داخلی و خارجی با بازو در حالت صاف.

    • چرخش آرام مچ دست به بالا و پایین قبل از گلف یا وزنه‌برداری.

  • مزیت: کاهش ریسک التهاب تاندون و درد آرنج در ورزش‌های تکراری.


۳. یادگیری تکنیک صحیح ورزش و کار

  • اشتباه در زاویه تاب دادن چوب گلف یا بلند کردن اجسام، فشار اضافی روی اپی‌کندیل داخلی ایجاد می‌کند.

  • توصیه‌ها:

    • گرفتن چوب گلف با دست صحیح و زاویه مناسب.

    • بلند کردن اجسام با خم کردن زانو و حفظ آرنج نزدیک بدن.

  • مزیت: توزیع یکنواخت نیرو و جلوگیری از آسیب‌های تاندونی.


۴. استفاده از وسایل ورزشی مناسب

  • چوب گلف یا ابزار ورزش باید مناسب قد، وزن و توان عضلانی فرد باشد.

  • مثال‌ها:

    • چوب گلف سبک‌تر و انعطاف‌پذیرتر.

    • راکت یا ابزار با وزن مناسب و دسته استاندارد.

  • مزیت: کاهش ضربه و فشار مستقیم روی آرنج.


۵. بلند کردن صحیح اجسام و جلوگیری از فشار روی آرنج

  • نکات مهم در کارهای روزمره:

    • اجسام سنگین را با هر دو دست و نزدیک بدن نگه دارید.

    • از خم شدن بیش از حد آرنج خودداری کنید.

  • مزیت: کاهش فشار تکراری و التهاب اپی‌کندیل داخلی.


۶. استراحت کافی و اجتناب از فعالیت‌های مضر

  • تکرار حرکات شدید بدون استراحت باعث التهاب مزمن می‌شود.

  • نکات:

    • بعد از 30–60 دقیقه تمرین یا کار شدید، 5–10 دقیقه استراحت فعال داشته باشید.

    • در صورت درد، فعالیت را کاهش دهید و از یخ برای کنترل التهاب استفاده کنید.

  • مزیت: پیشگیری از آسیب مزمن و طولانی مدت تاندون.

گلف البو - کلینیک فیزیوتراپی و توانبخشی رادان

روش‌های درمان گلف البو

۱. درمان‌های اولیه و خانگی

این مرحله اولین و مهم‌ترین قدم است و معمولاً در اکثر موارد با آن می‌توان درد و التهاب را کنترل کرد:

  • استراحت و اجتناب از فعالیت‌های دردناک:
    هر فعالیتی که باعث فشار روی اپی‌کندیل داخلی آرنج شود، مثل تاب دادن چوب گلف یا بلند کردن اجسام سنگین، باید کاهش یابد. این کار به تاندون فرصت ترمیم می‌دهد.

  • یخ درمانی (Ice therapy):

    • روزانه 3–4 بار، هر بار 15–20 دقیقه، روی محل درد قرار دهید.

    • یخ باعث کاهش التهاب و تورم می‌شود و درد را کم می‌کند.

    • نکته: مستقیم روی پوست نگذارید، حتما حوله یا پارچه بین پوست و یخ باشد.

  • داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAID):
    داروهایی مثل ایبوپروفن یا ناپروکسن باعث کاهش التهاب و درد می‌شوند.
    نکته: مصرف طولانی بدون نظارت پزشک ممکن است مشکلات گوارشی ایجاد کند.

  • آرنج‌بند یا بریس:
    استفاده از بریس مخصوص اپی‌کندیل داخلی فشار روی تاندون‌ها را کم می‌کند و حرکت‌های دردناک را محدود می‌سازد.

    • برای فعالیت ورزشی می‌توان از آرنج‌بند کشی استفاده کرد.


۲. درمان‌های تزریقی

زمانی که درمان‌های خانگی کافی نیستند، پزشک ممکن است روش‌های تزریقی را پیشنهاد دهد:

  • تزریق کورتیکواستروئید:
    التهاب شدید را کاهش می‌دهد و درد را سریع کم می‌کند.

    • نکته: استفاده مکرر ممکن است باعث ضعف تاندون شود، بنابراین محدود باشد.

  • تزریق PRP (پلاسمای غنی از پلاکت):
    از خون خود بیمار گرفته می‌شود و پلاکت‌های فعال باعث ترمیم و بازسازی بافت تاندون می‌شوند.

    • مناسب مواردی که التهاب مزمن و آسیب بافتی وجود دارد.

  • تزریق اسید هیالورونیک یا تنوسایت آتولوگ (ATI):
    باعث بهبود لغزندگی تاندون‌ها و کاهش اصطکاک می‌شود و التهاب را کم می‌کند.


۳. فیزیوتراپی و ورزش درمانی

یکی از مؤثرترین روش‌ها برای بهبود طولانی‌مدت:

  • تمرینات کششی و تقویتی ساعد و مچ دست:

    • کشش عضلات فلکسور مچ و ساعد

    • تمرینات تقویتی با وزنه سبک یا توپ فشاری

    • هدف: افزایش استحکام تاندون و کاهش فشار روی آرنج

  • تمرینات اصلاح حرکت و آموزش روش صحیح استراحت و فعالیت:

    • یادگیری تکنیک صحیح تاب دادن چوب گلف یا بلند کردن اجسام

    • کاهش تکرار حرکات آسیب‌زا

  • درمان دستی، ماساژ بافت نرم و کایروپراکتیک:

    • آزادسازی گرفتگی عضلات ساعد و افزایش جریان خون

  • تحریکات الکتریکی اعصاب (TENS):

    • کاهش درد بدون مصرف دارو

  • اولتراسوند و لیزر درمانی :

    • کمک به ترمیم بافت و کاهش التهاب عمیق

  • شاک ویو تراپی (Shockwave therapy):

    • امواج مکانیکی باعث تحریک بازسازی تاندون و کاهش درد فوری می‌شوند


۴. درمان جراحی (موارد شدید)

اگر بیش از ۶ ماه تا ۱ سال درمان غیر جراحی موثر نبود:

  • برداشتن بافت آسیب‌دیده یا اسکار

  • حذف خار استخوانی (در صورت وجود)

  • هدف: افزایش خون‌رسانی و کاهش درد

دوره بهبودی پس از جراحی ممکن است ۴ هفته تا ۶ ماه طول بکشد. فیزیوتراپی در تهران بعد از جراحی بسیار مهم است تا دامنه حرکتی و قدرت عضلات بازگردد.

جمع بندی

آرنج گلف‌بازان یا گلف البو، التهاب و آسیب تاندون‌های داخلی آرنج و ساعد است که معمولاً در اثر حرکات تکراری خم کردن مچ یا ساعد، مثل گلف، وزنه‌برداری یا فعالیت‌های دستی ایجاد می‌شود. علائم اصلی شامل درد در داخل آرنج، ضعف دست و محدودیت حرکتی است و در صورت عدم درمان می‌تواند به مشکلات مزمن و کاهش عملکرد دست منجر شود.

درمان معمولاً با استراحت، یخ، داروهای ضد التهاب، آرنج‌بند و فیزیوتراپی آغاز می‌شود و در موارد مقاوم ممکن است از تزریق کورتیکواستروئید یا PRP و حتی جراحی استفاده شود. پیشگیری با تقویت و کشش عضلات ساعد، اصلاح تکنیک حرکات و رعایت استراحت کافی امکان‌پذیر است و آغاز زودهنگام درمان، کلید بازگشت سریع به فعالیت‌های روزانه است.

برای مشاوره و دریافت بهترین خدمات پزشکی و فیزیوتراپی در تهران ، همین حالا با ما تماس بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *